Een nieuwe koers
Activiteitenverslag 2025 - 2026
" Internationale samenwerking is geen liefdadigheid, maar een langetermijninvestering. Als we dat niet inzien, ontzeggen we onszelf een krachtige hefboom. "
Jean Van Wetter
CEO, Enabel
Europa - Afrika
Strategische corridors : regio's verbinden, economieën transformeren
De herindustrialisering van Europa en de industrialisering van Afrika zijn nauw met elkaar verbonden. Europa probeert zijn industriële en technologische soevereiniteit te versterken en Afrika gaat dan weer een beslissende fase in van industriële expansie, gedreven door zijn sterke demografische ontwikkeling en de kans op een technologische sprong voorwaarts.
De Afrikaanse prioritaire corridors illustreren die band. Ze vergemakkelijken het handelsverkeer en de mobiliteit in Afrika en met Europa door transportroutes te moderniseren en waardeketens te versterken. Het Europees investeringsplan Global Gateway duidde twaalf prioritaire corridors aan in Afrika. Enabel speelt een actieve rol in acht van die corridors. We combineren er technische assistentie, infrastructuur, investeringen en ecologische transitie.
Corridor Cotonou–Niamey
In samenwerking met Port of Antwerp-Bruges zet Enabel zijn expertise in havenbeheer in om de modernisering van de haven van Cotonou in Benin te ondersteunen - met name haar concurrentievermogen (de goederenstroom is tussen 2010 en 2019 met 45% toegenomen) en haar rol als toegangspoort tot Niger, Burkina Faso en het noorden van Nigeria.
Enabel ondersteunt ook het beheer en de veiligheid van de corridor in Benin via steun aan patrouilles van de Republikeinse Politie in gevoelige gebieden in het noorden en centrum van het land.
De corridors Abidjan-Lagos en Abidjan-Ouagadougou zorgen voor het vervoer van goederen en mensen en voor de economische ontwikkeling in West-Afrika.
Die dynamiek kwam tot uiting in het EU-West Africa Business Forum (30 maart tot 1 april 2026) in Abidjan. Er werden projecten langs de corridors voorgesteld aan publieke en private investeerders, in lijn met de Global Gateway-strategie.
"Enabel faciliteert het duurzame beheer van corridors en havens en ondersteunt productieve investeringen. Het doel is om de corridors om te vormen tot gestructureerde economische gebieden door hun vermogen om investeerders aan te trekken te verbeteren."
Corridor Dar es Salaam–Kigoma
In Tanzania, waar de haven van Dar es Salaam 95% van de internationale handel van het land verwerkt, coördineert Enabel de technische assistentie voor deze corridor. Port of Antwerp-Bruges en TradeMark Africa helpen om de operationele prestaties van de haven te verbeteren en de douaneprocessen te harmoniseren. Enabel en UN-Habitat ondersteunen er ook de transitie naar een koolstofarme economie.
Enabel begeleidt de Tanzaniaanse overheid om structuur te brengen in de sector van elektrische voertuigen en oplaadinfrastructuur. Enabel werkt ook samen met de Universiteit van Dar es Salaam om de opleidingen aan te passen aan de groene beroepen van morgen.
Corridor Cotonou–Niamey
In samenwerking met Port of Antwerp-Bruges zet Enabel zijn expertise in havenbeheer in om de modernisering van de haven van Cotonou in Benin te ondersteunen - met name haar concurrentievermogen (de goederenstroom is tussen 2010 en 2019 met 45% toegenomen) en haar rol als toegangspoort tot Niger, Burkina Faso en het noorden van Nigeria.
Enabel ondersteunt ook het beheer en de veiligheid van de corridor in Benin via steun aan patrouilles van de Republikeinse Politie in gevoelige gebieden in het noorden en centrum van het land.
De corridors Abidjan-Lagos en Abidjan-Ouagadougou zorgen voor het vervoer van goederen en mensen en voor de economische ontwikkeling in West-Afrika.
Die dynamiek kwam tot uiting in het EU-West Africa Business Forum (30 maart tot 1 april 2026) in Abidjan. Er werden projecten langs de corridors voorgesteld aan publieke en private investeerders, in lijn met de Global Gateway-strategie.
"Enabel faciliteert het duurzame beheer van corridors en havens en ondersteunt productieve investeringen. Het doel is om de corridors om te vormen tot gestructureerde economische gebieden door hun vermogen om investeerders aan te trekken te verbeteren."
Corridor Dar es Salaam–Kigoma
In Tanzania, waar de haven van Dar es Salaam 95% van de internationale handel van het land verwerkt, coördineert Enabel de technische assistentie voor deze corridor. Port of Antwerp-Bruges en TradeMark Africa helpen om de operationele prestaties van de haven te verbeteren en de douaneprocessen te harmoniseren. Enabel en UN-Habitat ondersteunen er ook de transitie naar een koolstofarme economie.
Enabel begeleidt de Tanzaniaanse overheid om structuur te brengen in de sector van elektrische voertuigen en oplaadinfrastructuur. Enabel werkt ook samen met de Universiteit van Dar es Salaam om de opleidingen aan te passen aan de groene beroepen van morgen.
De Groene Corridor Kivu-Kinshasa: een motor voor groei
In Afrika biedt de Groene Corridor Kivu-Kinshasa een alternatief ontwikkelingspad voor de DR Congo. Meer dan 2.600 km wegen en waterwegen verbinden de Kivu-provincies in het oosten van het land met Kinshasa in het westen. Tegelijk wordt de 540.000 km² van het Congobekken, het op één na grootste tropische woud ter wereld, beschermd. De Corridor wordt gezien als motor voor inclusieve groene groei: hij moet het behoud van ecosystemen combineren met een milieuvriendelijke sociaaleconomische ontwikkeling.
Enabel ondersteunt de ontwikkeling van landbouwwaardeketens. Het agentschap helpt producenten zich te organiseren, verbetert de voedselverwerking en vergemakkelijkt het transport van afgelegen gebieden naar economische centra. Enabel versterkt ook het riviertransport via de Congo-rivier. Tot slot bevordert Enabel de ontwikkeling van de lokale private sector door agro-ondernemerschap en verantwoorde investeringen te ondersteunen.
Het initiatief sluit aan bij het werk van de Virunga Alliance, geleid door Emmanuel de Merode rond het Virunga National Park: een uitzonderlijk ecosysteem beschermen en tegelijk duurzame economische kansen creëren voor lokale gemeenschappen.
Kritieke mineralen : Hoe verzoen je strategische onafhankelijkheid en mondiale verantwoordelijkheid ?
In de huidige mondiale context, die wordt gekenmerkt door een vernieuwd industriebeleid en een verhoogde geopolitieke onzekerheid, zijn kritieke grondstoffen van strategisch belang.
Het streven naar bevoorradingszekerheid werpt een centrale vraag op, met name voor de landen van de Europese Unie: hoe kunnen we de bevoorrading veiligstellen en tegelijkertijd verantwoorde en duurzame mijnbouw in Afrika garanderen?
Europese strategische onafhankelijkheid en Afrikaanse industriële ontwikkeling
In 2025 identificeerde de Europese Unie 34 grondstoffen als kritiek en 17 grondstoffen als strategisch voor de economie. Zeldzame aardmetalen zoals nikkel en kobalt zijn essentieel voor de energietransitie (windturbines, zonnepanelen), en lithium, grafiet en fosfaat spelen een sleutelrol bij de productie van batterijen en energieopslag.
In deze context, en vanwege de rijkdom aan kritieke en strategische mineralen en grondstoffen, zijn Afrikaanse landen belangrijke partners: de ontwikkeling van mijnbouw- en industriële projecten in Afrika is een wereldwijde geostrategische uitdaging en een grote kans voor economische ontwikkeling.
DR Congo: Een geïntegreerde aanpak van de mijnbouwsector
In de Democratische Republiek Congo, die volgens de Wereldbank in 2021 meer dan 74% van de wereldproductie van kobalt voor haar rekening nam, is de spanning tussen de geostrategische agenda en de lokale ontwikkeling duidelijk. Daarom ondersteunt Enabel het Congolese ministerie van Financiën bij het opstellen en uitvoeren van de routekaart 2025-2027 met het oog op een beter macrobudgettair en financieel beheer van de mijnbouw- en oliereserves.
Op regionaal niveau ondersteunt Enabel in de mijnbouwcentra van Haut-Katanga en Lualaba de ontwikkeling van vaardigheden met het oog op waardig werk, een sterkere waardeketen (extractie, verwerking) en de duurzaamheid van de sector. In Kolwezi (Lualaba) is het agentschap een partnerschap aangegaan met een onderaannemer in de sector om jonge mensen volgens internationale criteria op te leiden in industriële elektriciteit. Er worden ook opleidingscentra uitgerust en lokale leerkrachten opgeleid.
In Lubumbashi (Haut-Katanga) ondersteunt Enabel opleidingscentra met cursussen en stages die rechtstreeks verband houden met mijnbouw en aanverwante beroepen (onderhoud, mechanica, machinebesturing, logistiek). De werkelijke behoeften van bedrijven zijn het uitgangspunt voor opleidingen die leiden naar tewerkstelling.
Vooruitblik
Welke rol kan Enabel spelen in Syrië, een land in transitie?
De politieke transitie in Syrië opent sinds december 2024 een fragiel maar reëel perspectief op wederopbouw. Na meer dan tien jaar conflict zijn sociale verdeeldheid, verwoeste infrastructuur en grootschalige ontheemding nog steeds de dagelijkse realiteit. Maar de eerste tekenen van herstel zijn zichtbaar.
In deze evoluerende context neemt België, samen met Europese partners, opnieuw en stapsgewijs diplomatiek engagement op om een op rechten gebaseerd sociaaleconomisch herstel te ondersteunen en vrede, stabiliteit en een inclusieve transitie te bevorderen.
Om de rol die België kan spelen te ondersteunen, stelt Enabel een gefaseerd, contextafhankelijk traject voor. Eind 2025 en begin 2026 vonden verkenningsreizen plaats. Het doel was om contacten op hoog niveau te leggen om de prioriteiten van Syrië te bespreken, ze af te stemmen op de belangen van België en het standpunt van de EU en de operationele omstandigheden te beoordelen.
Mogelijke strategische aanknopingspunten voor een snel herstel zijn beter bestuur en de institutionele capaciteit van de Syrische overheid. Er kan bijvoorbeeld steun voorzien worden in havenbestuur, systemische reïntegratie-inspanningen, digitalisering van de burgerlijke stand en klimaatmaatregelen. Om de werkgelegenheid aan te zwengelen moet er ook geïnvesteerd worden in de ontwikkeling van vaardigheden, technisch en beroepsonderwijs en maatregelen ter ondersteuning van de private sector.
Op naar Moldavië
De opening van een kantoor en de opstart van activiteiten in Oekraïne heeft Enabel er ook toe aangezet om een bredere strategische denkoefening te maken: hoe kunnen we de opgebouwde expertise rond EU-integratie en de versterkte Belgische partnerschappen inzetten als hefboom voor andere landen?
In 2025 trok Enabel op verkenning naar Moldavië om samenwerkingsmogelijkheden te identificeren. Dat mondde uiteindelijk uit in een studiebezoek aan België van beleidsmakers en technische experts van ministeries van Energie van onder meer Moldavië en Oekraïne in februari 2026. Zij maakten kennis met toonaangevende overheidsinstellingen en bedrijven uit het Belgische energie-ecosysteem (waaronder Elia, Leefmilieu Brussel, Engie, Umicore, Sortbat, Sibelga, Deplasse, Vlaams Energiebedrijf, Homegrade...) om lessen te trekken voor hun eigen toetredingsproces.
Om deze samenwerking met Moldavië verder te verankeren, voorzien we in 2026 de ondertekening van een Memorandum of Understanding in Chișinău. Dat formaliseert niet alleen onze betrokkenheid, maar creëert ook een structureel kader voor kennisuitwisseling en gezamenlijke actie.
Interview
Oekraïne: na de oorlog, hoop voor de toekomst
Viacheslav Chaus
Gouverneur van de regio Tsjernihiv
Viacheslav Chaus staat aan het hoofd van het regionale militaire bestuur van Tsjernihiv. Hij heeft in de private en de publieke sector gewerkt en nam de gouverneursfunctie op enkele maanden vóór Rusland de grootschalige invasie in Oekraïne begon. Al vier jaar vervult hij zijn rol in tijden van oorlog. Enabel vroeg hem naar de huidige uitdagingen van de regio en hoe hij de toekomst van Tsjernihiv ziet. Een toekomst bepaald door welvaart, inclusiviteit en sterke internationale partnerschappen.
Dit is slechts een fragment van het interview. Het volledige interview is beschikbaar via deze link of de knop onderaan de pagina.
Hoe zou u de huidige situatie in Tsjernihiv beschrijven? Hoe gaan mensen om met de situatie en wat zijn de dringendste noden?
Onze inwoners kregen in 2022 voor het eerst te maken met een leven zonder elektriciteit, water, verwarming en gas, toen een deel van de regio tijdelijk werd bezet door Russische troepen. Dat zette ons aan om onze luchtverdediging te versterken. Maar door de aanhoudende raket- en droneaanvallen, volstaat zelfs de beste verdediging niet.
In het afgelopen jaar registreerden we meer dan 24.000 vijandelijke aanvallen in onze regio. We worden al vier jaar aangevallen, maar de energiesector werd deze winter het hardst getroffen. Rusland voert ook opzettelijk dubbele aanvallen uit. Arbeiders worden tijdens herstelwerkzaamheden aangevallen. Infrastructuur herstellen wordt dus extreem gevaarlijk.
Bij temperaturen van -20°C hebben we er alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat onze mensen niet bevroren. We openden verschillende opvangcentra en gaven alle mogelijke steun aan mensen met een handicap en ouderen. Dat de stroom voortdurend uitvalt, is ondertussen ons nieuwe normaal. De prioriteit was om in ieder geval verwarming te behouden. De mobiele boilers van Enabel bleken daarbij van onschatbare waarde.
De demografie van de regio is veranderd, veel inwoners zijn gevlucht, maar er zijn ook veel nieuwelingen aangekomen. Wat is de invloed van die verschuiving op de sociale diensten?
Tsjernihiv is qua oppervlakte de op één na grootste regio van Oekraïne, maar het is ook de dunst bevolkte. Toegang tot sociale voorzieningen is altijd al een uitdaging geweest. De grootschalige invasie heeft dat alleen maar verergerd. Er kwamen ongeveer 30.000 binnenlandse ontheemden uit andere regio's en een steeds groter aantal oorlogsveteranen bij. De kwaliteit en toegankelijkheid handhaven van gezondheidszorg, onderwijs en administratieve diensten is een gedeelde prioriteit voor alle gemeenschappen en op alle bestuursniveaus. Het is daarbij essentieel om sterke partners te hebben die de institutionele capaciteit ondersteunen.
Enabel begon zijn werk hier in 2024. Hoe zou u dat partnerschap tot nu toe evalueren?
Ik wou dat alle samenwerkingsovereenkomsten zo goed werkten als die met Enabel. De steun van België voor energieweerbaarheid, gezondheidszorg en onderwijs kwam op het juiste moment. En die steun blijft komen. We zijn echt dankbaar.
Ik hoop dat Tsjernihiv ooit ook een volwaardige partner van onze bondgenoten zal zijn, dat we niet alleen steun ontvangen, maar gelijkwaardig bijdragen. Ik denk dan aan een bilaterale relatie gebaseerd op economische, culturele en educatieve uitwisselingen. In de gezondheidszorg alleen al hebben onze artsen onschatbare expertise ontwikkeld op het vlak van bijvoorbeeld revalidatie - zwaarbevochten kennis waar de wereld van kan leren. Dat soort wederzijdse samenwerking is mijn droom. Naast de overwinning van Oekraïne natuurlijk.
Betrokkenheid van de private sector
Enabel en AB InBev gaan samenwerken rond duurzame landbouwketens en initiatieven in de circulaire economie, waterbeheer en klimaatbestendigheid in Oeganda, Mozambique en Tanzania.
AB InBev brengt uitgebreide operationele ervaring, innovatieve platformen en agrarische toeleveringsketens, terwijl Enabel een sterke lokale aanwezigheid biedt, naast technische expertise en sterke netwerken bij overheden en het middenveld.
In Guinee is Enabel een partnerschap aangegaan met Rio Tinto (een internationale mijnbouwgroep) om de inzetbaarheid en economische zelfredzaamheid van 500 jongeren, met name kwetsbare meisjes en vrouwen, te versterken.
De partners cofinancieren Centra voor Economische Empowerment van Vrouwen, die technische en ondernemersopleidingen aanbieden. Door publieke expertise en private investeringen te combineren, ondersteunt dit partnerschap op duurzame wijze de ontwikkeling van menselijk kapitaal en de lokale economische dynamiek, met name langs de Simandou-corridor die het zuidoosten van het land met de hoofdstad Conakry verbindt.
Het partnerschap tussen Enabel en Brussels Airlines is gericht op gezamenlijke belangenbehartiging, gecoördineerde communicatie en initiatieven op het gebied van internationale samenwerking. Beide bedrijven zullen informatie en netwerken delen en gezamenlijk projecten ontwikkelen in het kader van de Global Gateway, met name op het gebied van technische bijstand, beroepsopleiding, tewerkstelling en ondernemerschap.
Het partnerschap voorziet ook in kennisoverdracht via gezamenlijke opleidingen, samenwerking binnen het African Competence Center en stages.
In Oekraïne leidt Enabel een ‘Junior Academy’, een publiek-private samenwerking die erop gericht is de vaardigheden van jongeren te ontwikkelen en beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt.
België financiert de aankoop van ultramoderne apparatuur en de opleiding van instructeurs in het Bosch Training Centre. Bosch draagt op zijn beurt bij via het ontwerp van het laboratorium, de ontwikkeling van het curriculum en gastcolleges.
Het eerste proefproject van de Bosch Junior Academy loopt in het Boryspil Vocational College en bereikt meer dan 170 studenten. Er zijn nog vijf andere academies in voorbereiding.
Puratos en Enabel: een strategische alliantie voor de cacaosector
Cédric Van Belle
Voorzitter van de raad van bestuur van Puratos
Dit is slechts een fragment van het interview. Het volledige interview is beschikbaar via deze link of de knop onderaan de pagina.
Puratos is een Belgische wereldwijde speler in de bakkerij-, patisserie- en chocoladedivisie. Het bedrijf is aanwezig in meer dan 100 landen en haalt een jaaromzet van bijna 3,5 miljard euro.
Duurzaamheid vormt de kern van jullie cacaostrategie. Waarom is duurzaamheid zo belangrijk?
Onze cacaostrategie past in de historische ontwikkeling van Puratos. Puratos werd opgericht in 1919, maar is vrij laat in de chocoladesector gestapt, in 1989, in een markt die al zeer concurrentieel was. We besloten al snel om ons te richten op chocolade afkomstig van één enkele plantage of in ieder geval uit een specifieke regio. Terwijl we dit vak leerden, stootten we op een groot probleem in de toeleveringsketen van cacao, vooral in Afrika: producenten werden zeer slecht betaald en hadden moeite om van hun werk te leven.
We waren geschokt. Zowel ethisch als strategisch. Als producenten niet van hun werk kunnen leven, waarom zouden ze dan hun vak aan hun kinderen doorgeven? Op de lange termijn is de toekomst van de cacao bedreigd. Op zoek naar oplossingen, keken we eerst naar certificatie. We stelden vast dat dit niet perfect was en dat premies soms bij tussenspelers terechtkwamen en niet bij de producent.
Daarom besloten we ons eigen programma te creëren, Cacao-Trace, gebaseerd op twee pijlers. Ten eerste verbeteren we de cacaokwaliteit. We betalen de producenten een premiumprijs in verhouding tot de markt en daarnaast delen we onze expertise in het fermenteren en drogen, wat resulteert in cacao van zeer hoge kwaliteit.
Ten tweede bieden we de chocoladebonus. Onze B2B-klanten betalen die 10 cent extra voor elke kilo Cacao-Trace-chocolade die ze kopen. 100% van dit bedrag wordt via een stichting terugbetaald aan de producenten.
Dankzij dit systeem beschikken de producenten over een aanzienlijk extra inkomen, terwijl de kwaliteit van hun cacao verbetert. Voor ons is het een echt win-winmodel: we krijgen cacao van betere kwaliteit terwijl we een echte impact hebben op het leven van de producentengemeenschappen.
Waarom zijn publiek-private partnerschappen zo belangrijk? Wat is de rol van Puratos en Enabel daarin?
Publiek-private partnerschappen zijn essentieel. Alleen handelen is vaak trager en moeilijker. In veel landen, vooral in Afrika, maken administratie en logistiek projecten complexer. Partners uit de publieke sector zoals Enabel openen deuren via een institutioneel netwerk en kennen de lokale situatie vaak beter dan wij.
De complementariteit is duidelijk: Puratos brengt cacao-expertise, investeringscapaciteit en technische kennis. Enabel helpt lokale relaties opbouwen, ondersteunt de structurering van coöperaties en versnelt de uitvoering van projecten. Deze samenwerking is vooral belangrijk als we uitbreiden naar nieuwe landen waar we nog geen lokale teams hebben.
Via projecten in Congo, Kameroen en Oeganda zijn we bijvoorbeeld op zoek naar diversificatie van onze aanvoer buiten Ivoorkust. Daarbij helpt de steun van een publieke speler om risico's te verminderen en initiatieven te versnellen. Het is deze complementariteit die het succes van onze projecten garandeert.
Klimaat & energie
De groene ambitie van Namibië
Met zijn uitzonderlijke potentieel aan hernieuwbare energie wil Namibië een van de wereldleiders worden op het gebied van groene waterstof. De opkomst van een dergelijke economie opent perspectieven op de lange termijn voor het Zuid-Afrikaanse land met bijna drie miljoen inwoners: het op grote schaal inzetten van hernieuwbare energie, het terugdringen van het nationale energietekort, het ondersteunen van koolstofarme industrialisatie en het creëren van lokale banen.
Met dit in gedachten is het versterken van de haven van Walvis Bay een strategische investering. Het doel is om de haveninfrastructuur voor te bereiden op de koolstofarme transitie, de opkomst van een economie op basis van groene waterstof te ondersteunen en het verkeer van goederen, grondstoffen, met name kritieke mineralen en mensen, te verbeteren.
Beroepsopleiding en koolstofarme industrialisatie
Namibië heeft een bijzonder hoge jeugdwerkloosheid, die wordt geschat op 45%. Dat is voornamelijk het gevolg van een slechte afstemming tussen het onderwijs en de werkelijke behoeften van de arbeidsmarkt.
Via de Global Gateway - de externe investeringsstrategie van de Europese Unie - ontwikkelen Enabel en GIZ technische en vaardigheidsopleidingen in de sectoren hernieuwbare energie en groene waterstof. Deze initiatieven stemmen de ontwikkeling van vaardigheden af op lopende investeringen en reële werkgelegenheidskansen. Zo ondersteunen beroepsopleidingen rechtstreeks een eerlijke en inclusieve groene transitie.
Groene waterstof is van blijvend strategisch belang voor Namibië. Enabel wil echter ook vaardigheden versterken met betrekking tot kritieke mineralen en de ontwikkeling van een groene industrie, met name wind- en zonne-energie.
Waarom de energietransitie niet kan wachten
De energietransitie is een belangrijke uitdaging voor duurzame ontwikkeling, vooral in Afrika, waar bijna 600 miljoen mensen nog altijd geen toegang hebben tot elektriciteit.
Een must voor de volksgezondheid
Koken doodt. In Sub-Saharaans Afrika gebruiken bijna een miljard mensen nog altijd vervuilende brandstoffen (brandhout, houtskool, enz.) om te koken. De hieruit voortvloeiende huishoudelijke vervuiling veroorzaakt elk jaar ongeveer 815.000 vroegtijdige sterfgevallen, voornamelijk vrouwen en kinderen.
Schoon koken is daarom een essentiële pijler van een rechtvaardige energietransitie en een belangrijke kans voor klimaatactie en inclusieve groei.
In Mozambique werkt Enabel samen met de overheid om duidelijke normen in te voeren met drempelwaarden voor energie-efficiëntie en emissies.
Deze normen houden gevaarlijke technologieën weg uit huishoudens en vergroten tegelijkertijd het vertrouwen van private investeerders. Het hervormde overheidsbeleid biedt zo een hefboom voor het creëren van een veilige en aantrekkelijke markt: de versnelde toegang tot deze oplossingen verbetert de gezondheid van gezinnen, ondersteunt kmo's, versterkt koolstoffinanciering en creëert banen voor vrouwen en jongeren.
Klimaatfinanciering mobiliseren
De tweede Afrikaanse klimaattop werd gehouden in Addis Abeba (Ethiopië) in september 2025. Daar werden de koolstofmarkten naar voren geschoven als een van de strategische financiële hefbomen ter ondersteuning van de klimaatverplichtingen van landen. Ze kunnen extra middelen mobiliseren ter ondersteuning van projecten op het gebied van schone energie, schoon koken, herbebossing of duurzame landbouw. Enabel ondersteunt dan ook de versterking van de klimaatkaders en de institutionele capaciteiten die nodig zijn om toegang te krijgen tot deze mechanismen.
"Koolstofmarkten moeten de ambities van Afrika dienen. België, als lid van Team Europe, is klaar om deze visie te ondersteunen."
In Tanzania ondersteunen Enabel en UN-Habitat de ontwikkeling van de sector voor lichte elektrische voertuigen door voorwaarden te scheppen voor duurzame investeringen. Enabel werkt met name samen met TAEMA, de Tanzaniaanse koepelvereniging voor e-mobiliteit.
We werken ook samen met de Universiteit van Dar es Salaam om opleidingen aan te passen aan de toekomstige banen in elektrische mobiliteit - want zonder geschoolde arbeidskrachten is er geen groene transitie mogelijk.
In Ivoorkust begeleidt Enabel diverse sectoren om landbouwafval te herbenutten en alternatieve brandstoffen te produceren.
Het agentschap biedt ook technische en financiële ondersteuning aan kmo's en ondernemers. Tot slot stimuleert Enabel een aantrekkelijk bedrijfsecosysteem door ondernemersnetwerken te consolideren en belemmeringen voor financiering weg te nemen.
Spotlight op het Green Climate Fund
Het Green Climate Fund is een van de belangrijkste mechanismen voor klimaatfinanciering. Enabel ondertekende in maart 2026 een project in Mozambique ter waarde van 42 miljoen euro, gericht op het versterken van de klimaatbestendigheid en het uitbreiden van de toegang tot energie in landelijke gebieden.
Het project ontwikkelt de toegang tot schone, betaalbare energie via mini-netwerken op zonne-energie. Het ondersteunt ook het productieve gebruik van energie, terwijl de nationale institutionele capaciteit wordt versterkt.
Dat zal de levensomstandigheden van meer dan 65.000 Mozambikanen direct verbeteren.
Sahel: verhalen over veerkracht
De Sahel wordt vaak beschreven vanuit het perspectief van zijn kwetsbaarheden: aanhoudende onveiligheid, klimaatverandering, sociale en economische spanningen. Toch is investeren in de stabiliteit van de regio ook een strategische uitdaging voor Europa. Het engagement van België in de regio is er juist op gericht lokale en regionale dynamieken te ondersteunen die de veerkracht van gemeenschappen versterken en spanningen op lange termijn voorkomen.
Klimaat en natuurlijke hulpbronnen: versterking van de sociale cohesie
In Burkina Faso zorgen onveiligheid, migratie en de gevolgen van de klimaatverandering voor een toenemende druk op land en water, waardoor de relaties tussen de gemeenschappen verzwakken.
Daarom ondersteunt Enabel de landbouwontwikkeling, via zogenaamde Farmer Field Schools: een participatieve aanpak die producenten in staat stelt om agro-ecologische technieken toe te passen, de voedselzekerheid te vergroten en de landbouw beter bestand te maken tegen klimaatschommelingen.
In de provincies Ganzourgou en Kouritenga gaat de aanleg van rijstvelden gepaard met werkzaamheden op het gebied van grondrechten en een dialoog tussen veehouders, boeren en lokale autoriteiten om de regels voor toegang tot en beheer van de grond vast te stellen. Dat overleg zet zo een potentiële bron van spanning om in een hefboom voor stabiliteit.
Onderwijs brengt een land vooruit
In Niger maakt de versterking van het onderwijs deel uit van een breder programma, dat is opgebouwd rond toegang tot essentiële gezondheidszorg, klimaatbestendigheid en lokaal bestuur. In de landelijke regio Dosso brengen onveiligheid, sociale ongelijkheid en een gebrek aan infrastructuur de toegang tot onderwijs in gevaar, met name voor meisjes.
Enabel werkt samen met het Nigerese Ministerie van Onderwijs om ervoor te zorgen dat meisjes naar school kunnen blijven gaan en tegelijkertijd de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Er zijn acht middelbare scholen gebouwd die beter zijn aangepast aan de extreme hitte en die zijn uitgerust met bibliotheken, computerlokalen, laboratoria en sportterreinen. Zonnepanelen garanderen duurzame toegang tot elektriciteit, en waterputten zorgen voor drinkwater. De bouw van gescheiden toiletten voor meisjes en jongens bevordert de continue aanwezigheid van meisjes, ook tijdens hun menstruatie.
Naast de infrastructuur versterkt het project de kwaliteit van het onderwijs en het lokale bestuur: opleiding van leerkrachten in inclusieve pedagogische methoden en digitale technologieën, maar ook preventie van gendergerelateerd geweld en de invoering van een e-learningplatform.
Gezondheid
Betrouwbare geneesmiddelen in Afrika
Toegang tot veilige, doeltreffende en betaalbare geneesmiddelen is van fundamenteel belang voor de volksgezondheid. Toch lopen patiënten en gezondheidswerkers in veel Afrikaanse landen nog dagelijks het risico dat producten niet werken of zelfs gevaarlijk zijn. Producten die niet aan de normen voldoen en vervalste producten blijven circuleren, vooral daar waar de regelgevende systemen versnipperd zijn of over te weinig middelen beschikken.
Een gedeelde visie omzetten in de praktijk
Enabel werkt al meer dan tien jaar samen met Afrikaanse partners voor een sterkere geneesmiddelenregelgeving en grensoverschrijdende samenwerking. Deze langdurige samenwerking droeg bij aan een belangrijke mijlpaal: de oprichting van het African Medicines Agency (AMA).
AMA is opgericht door de Afrikaanse Unie. Het Agentschap is operationeel sinds 2025. Het moet nationale regelgevende instanties ondersteunen, normen op elkaar afstemmen en de kwaliteit en veiligheid van geneesmiddelen en gezondheidstechnologieën op het hele continent verbeteren.
"De toekomst van Afrika wordt niet enkel bepaald door ambitie, maar door systemen te bouwen die werken, voor regelgevers, voor de industrie en vooral voor patiënten.”
In Mauritanië ondersteunt Enabel de nationale overheid om de regelgeving te verbeteren en de kwaliteitscontrole te versterken. Dat helpt ervoor te zorgen dat geneesmiddelen in apotheken, gezondheidscentra en ziekenhuizen voldoen aan de veiligheidsnormen, ook in afgelegen gebieden waar toezicht moeilijker is.
In Senegal helpt Enabel de regelgevende instanties om hun kaders en werkwijzen te versterken. Hoe ze zich kunnen aanpassen aan de continentale normen en efficiënter kunnen deelnemen aan regionale en Afrikaanse regelgevingsinitiatieven. Samen dragen deze inspanningen bij aan de goede werking van de AMA.
Naast ondersteuning op landenniveau speelt Enabel een belangrijke rol in de coördinatie van partners binnen Afrika. Als voorzitter van het African Medicines Regulatory Harmonisation (AMRH) Partnership Platform brengt Enabel donoren, technische partners en stakeholders samen om steun te coördineren en een gezamenlijke aanpak voor sterkere regelgeving te bevorderen.
Via het Team Europe Initiative on Manufacturing and Access to Vaccines, Medicines and Health Technologies in Africa (TESS MAV+), onder leiding van Enabel, wordt deze coördinatierol verder versterkt. Door technische ondersteuning, beleidsdialoog en financiering met elkaar te verbinden, draagt TESS MAV+ betekenisvol bij aan veiligere, beter gereguleerde geneesmiddelen in Afrika.
Jeugd
Jong en geëngageerd
Jongeren spelen een cruciale rol voor de toekomst van de internationale samenwerking. In 2025 zette Enabel dan ook sterk in op jongerenengagement: via het BeGlobal-programma, het Juniorprogramma en de Youth Sounding Board krijgen jongeren de kans om na te denken en actie te ondernemen rond de mondiale uitdagingen.
BeGlobal : toekomstgericht engagement
Het voorbije jaar stond in het teken van betekenisvolle ontmoetingen. Via debatten, workshops en partnerschappen met spelers uit de jeugdwerking en het onderwijs kregen jongeren de kans om hun stem te laten horen over thema’s zoals internationale solidariteit, mondiale ongelijkheid en de toekomst van internationale samenwerking. Een hoogtepunt was het jongerenevenement dat BeGlobal in het najaar van 2025 organiseerde in samenwerking met Je m'engage pour l'Afrique (JMA).
“Als de VS verandert in het nieuwe Wilde Westen, laat Europa dan het Warme Westen worden. Laten we nieuwe Europees-Afrikaanse partnerschappen opbouwen die respectvol, constructief en doeltreffend zijn.”
In 2025 sloot BeGlobal een akkoord met Colruyt Group Foundation voor de ontwikkeling van een Youth incubator. Het partnerschap is erop gericht om vanaf 2026 tientallen jongeren te inspireren en te coachen zodat ze hun ideeën voor innovatieve internationale solidariteitsprojecten kunnen uitwerken en uitvoeren.
Juniorprogramma: jongeren professionaliseren en wereldburgerschap bevorderen
Op 12 maart 2026 vierde Enabel de twintigste verjaardag van het Juniorprogramma, dat sinds 2006 bijna 700 jonge professionals de kans gaf om tot 2 jaar ervaring op te doen in partnerlanden van de Belgische internationale samenwerking.
Het ontstond in de nasleep van de tsunami in de Indische Oceaan in 2004, op initiatief van toenmalig minister van Ontwikkelingssamenwerking Armand De Decker om jongeren te mobiliseren rond mondiale uitdagingen en hen een eerste professionele ervaring in internationale samenwerking te bieden.
Menselijke mobiliteit : Efficiënte overheidsdiensten om de re-integratie te begeleiden
Migranten die terugkeren naar hun land van herkomst vinden niet altijd opnieuw hun plaats in de maatschappij. Voor velen zorgt dat voor onzekerheid. Weinig informatie, diensten die moeilijk toegankelijk zijn, weinig kansen op werk.
In Ivoorkust heeft Enabel via het MIGRET-project geanalyseerd waarom terugkerende migranten moeilijk toegang krijgen tot rechten en diensten, of tot beschikbare sociaaleconomische opportuniteiten. Via die analyses kunnen publieke en private actoren en verenigingen hun diensten en toegankelijkheid aanpassen. Alle instellingen en diensten komen hierbij aan bod: van ontvangst tot opvolging en oriëntatie, psychosociale ondersteuning, opleiding, integratie en toegang tot financiering.
In Guinee versterkt het AMIS-project de banden tussen openbare diensten voor arbeidsbemiddeling, opleidingscentra, begeleidingsstructuren en bedrijven om terugkerende migranten concrete kansen te geven. Partnerschappen met de privésector zijn essentieel om carrièrepaden af te stemmen op de werkelijke noden van de lokale economie.
In plaats van ter plaatse andere systemen in te voeren, versterken MIGRET en AMIS de bestaande ecosystemen ten voordele van de volledige bevolking. De aanpak van Enabel is verankerd in de regio: ze versterkt de bestuurscapaciteiten van overheidsdiensten, lokale autoriteiten en het middenveld, zodat zij terugkerende migranten op de lange termijn kunnen verwelkomen, begeleiden en ondersteunen.
Enabel gebruikt geen one-size-fits-all model, dat soms slecht aansluit bij de lokale realiteit. Onze aanpak helpt om re-integratie op te nemen in het nationale werkgelegenheids-, jeugd- en migratiebeleid.
Dit is niet alles! De volledige versie van het gedrukte activiteitenverslag is beschikbaar op onze website:
Schrijf je in voor de Enabel-nieuwsbrief en ontvang elke maand het laatste nieuws in je mailbox:
Photos credits: Rosalie Colfs, Isabel Corthier, Sam Deckers, FK Picture, Mohammed Hammou, Olah Portey, , Elias Halabi, XZOTIK
© Enabel
Built with Shorthand